แต่ก่อนเรามักเชื่องมงายว่าเมื่อคนเราอยู่ดีกินดี มีความสุข สุขภาพดี ร่างกายจะต้องอ้วนท้วนสมบูรณ์ และเรียกติดปากกันว่า "โรคคนรวย" แต่ทุกวันนี้มันเป็นโรคที่น่ากลัว นอกจากจะทำให้หมดความมั่นใจในการแต่งกายและเดินเหินไปไหนมาไหนแล้ว มันยังเป็นสาเหตุของการเกิดโรคนานาชนิดที่ร้ายแรง

             แม้แต่องค์การอนามัยโลก (WHO) ยังได้แจ้งว่าขณะนี้ประชากรโลกที่มีน้ำหนักเกินตัว มีมากถึง 1 พันล้านคน จากทั้งหมด 6.45 พันล้านคน แถมอัตราเพิ่มนั้นพุ่งสูงขึ้นมากอย่างน่าเป็นห่วง ไม่ว่าจะเป็นชาติที่ร่ำรวยหรือยากจน ซึ่งหากแนวโน้มยังเป็นเช่นนี้ไปอย่างต่อเนื่อง คาดว่าในปี พ.ศ.2558 หรืออีก 6 ปี ข้างหน้า ทั่วโลกจะมีประชากรที่มีน้ำหนักเกินถึง 1.5 พันล้านคน นั่นแสดงว่าพวกเขากำลังตกอยู่ในภาวะที่เสี่ยงต่อการเผชิญโรคร้ายที่น่ากลัว

             ปกติร่างกายของคนเราจะมีไขมันไว้เพื่อสำรองเป็นอาหาร และให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย โดยเพศหญิงจะมีปริมาณไขมันประมาณ 25-30% ส่วนเพศชายจะมีประมาณ 18-23% หากเพศหญิงชายมีมากกว่านี้ถือว่าเป็นโรคอ้วน ซึ่ง "โรคอ้วน" หมายถึง "การมีปริมาณไขมันมากกว่าปกติ" ไม่ได้หมายถึงการมีน้ำหนักมากแต่เพียงอย่างเดียว

             นอกจากนี้ยังก่อให้กิดเป็นโรคเรื้อรังที่สัมพันธ์กับโรคอ้วน ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคหัวใจขาดเลือด โรคถุงน้ำดี และโรคมะเร็งบางชนิด เป็นต้น

             ทั้งนี้ยังเสี่ยงต่อการเป็นโรคสมองเสื่อม ซึ่งจากการวิจัยในสหรัฐฯของ ดร.ราเชล วิตเมอ แห่งองค์การไคเซอร์ เปอมาเนนท์ ได้ศึกษาชายหญิงไม่ต่ำกว่า 10,000 คน ที่มีอายุระหว่าง 40-45 ปี ติดต่อกันมาเป็นเวลากว่า 10 ปี พบว่าผู้ที่มีรูปร่างอ้วนเมื่อวัยกลางคนจะมีอัตราเสี่ยงต่อการเป็นโรคสมองเสื่อมมากถึง 74% โดยเฉพาะผู้หญิงจะมีอัตราเสี่ยงมากกว่าผู้ชายถึง 2 ½ เท่า

             - ความผิดปกติทางจิตใจทำให้ทานอาหารได้มากกว่าปกติ

             - ยาบางชนิดทำให้ร่างกายมีความต้องการอาหารเพิ่มมากกว่าปกติ เช่น ยาคุมกำเนิด ยาแก้โรคซึมเศร้า เป็นต้น

             นอกจากนี้โรคอ้วนยังเกิดจากการดำเนินชีวิตสมัยใหม่ที่เน้นสะดวกสบายในการเดินทาง การทำงานแบบนั่งอยู่กับที่ การรับประทานอาหารที่ทานมากเกินไป และ/หรือไม่ได้มีคุณค่าต่อร่างกาย กลับเป็นโทษเสียมากกว่า รวมทั้งไม่ได้ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หรือออกกำลังกายอย่างไม่ถูกวิธี

             แน่นอนว่าการคิดดัชนีมวลกายมีส่วนบอกแก่เราว่ามีปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดหัวใจและเบาหวานมากน้อยเพียงใด แต่ก็ยังมีอีกวิธีที่พอจะเป็นสัญญาณเตือนความเสี่ยงต่อการเป็นโรคได้เช่นกัน ด้วยการใช้วิธี "วัดเส้นรอบเอว" (Waist Circumference) ให้เป็นประโยชน์ โดยยืนตัวตรง ให้เท้าชิดกัน แล้วใช้สายวัดทำการวัดรอบเอว (อยู่ตรงตำแหน่งระหว่างซี่โครงสุดท้ายกับด้านบนของกระดูกสะโพก) ทั้งนี้ต้องวัดขณะผู้ถูกวัดหายใจออกเท่านั้น หากปรากฎว่ามีรอบเอว 36 นิ้ว หรือมากกว่านั้น แสดงว่าการกระจายน้ำหนักค่อนข้างจะไม่ค่อยดีเท่าไร และเป็นสัญญาณที่แสดงว่าอาจเสี่ยงกับการเป็นโรคเบาหวานและหัวใจได้ด้วย

             โดยปกติน้ำหนักของเพศชายจะเพิ่มจนคงที่เมื่อมีอายุประมาณ 50 ปี ส่วนเพศหญิงจะเพิ่มจนคงที่เมื่อมีอายุประมาณ 70 ปี

โรคอ้วนจำเป็นต้องรักษาหรือไม่

             แต่ก่อนคนอ้วนไม่ถือว่าเป็นโรคอ้วน แต่ทุกวันนี้จัดว่าเป็นโรคอ้วนที่ก่อให้เกิดปัญหาต่อสุขภาพร่างกาย โรคอ้วนเกิดจากสาเหตุหลาย ๆ อย่างรวมกัน ซึ่งคนทั่วไปที่ไม่เข้าใจ มักคิดว่าเกิดจากการทานอาหารประเภทไขมันเข้าไปมาก เป็นผลให้การรักษาตนเองด้วยการงดทานอาหารประเภทไขมัน จึงไม่ได้ผลเท่าที่ควร ทางที่ดีเมื่อพบว่าตนเองมีน้ำหนักเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งมีค่าดัชนีมวลกาย และเส้นรอบเอว ที่สูงกว่าปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อทำการรักษาโดยด่วน เพื่อป้องกันโรคที่จะตามมาอีกมากมาย

             อีกสิ่งหนึ่งที่หลายคนคงไม่ทราบมาก่อนว่าช่วยไล่โรคอ้วนได้เป็นผลดี นั่นก็คือ "การหัวเราะสุด ๆ เพื่อไล่ความอ้วน" โดยนักวิจัยแห่งมหาวิทยาลัยแวนเดอบิลต์ของสหรัฐฯ ได้วิจัยพบว่าการหัวเราะช่วยลดความอ้วนได้ แม้ว่ามันจะไม่ช่วยได้มากเท่ากับการออกกำลังกาย หรือการควบคุมอาหารไม่ให้กินของมัน ๆ ก็ตาม แต่หากเราหัวเราะด้วยความเบิกบานใจได้นานระหว่าง 10-15 นาที ร่างกายจะเผาผลาญแคลอรี่ได้มากถึง 50 แคลอรี่ แล้วคิดดูว่าวันหนึ่งหากเราหัวเราะหลายครั้งอย่างเต็มที่ มันย่อมจะช่วยลดแคลอรี่ในร่างกายได้มากขึ้นแค่ไหน

             อนึ่งการหัวเราะยังช่วยทำให้ผู้หญิงที่มีบุตรยาก ตั้งท้องมีบุตรได้สมดังปรารถนาได้ง่ายขึ้น ซึ่งเรื่องนี้คณะสูติแพทย์ของศูนย์แพทย์อัสซัสฮาดรเฟห์ ประเทศอิสราเอล ได้เริ่มทดลองใช้ดาราตลกเข้าร่วมการรักษาบรรดาผู้หญิงที่มีบุตรยาก พบว่าช่วยให้หญิงเหล่านั้นมีอัตราการตั้งท้องเพิ่มสูงขึ้นจาก 20% เป็น 35%

             หลายคนเชื่อกันว่า "การดื่มนมทุก ๆ วันจะทำให้อ้วนขึ้น" แต่จากการวิจัยของ ดร.เกียนวินเซนโซ บาร์บา ในประเทศอิตาลี พบว่าผลการศึกษาของเขานั้นขัดแย้งกับคนที่กลัวไขมันจนแทบจะไม่ยอมกินนมและผลิตภัณฑ์ของเนยอย่างมาก เพราะการดื่มนมกับความอ้วนมีความเกี่ยวพันไปกันคนละทาง ยิ่งดื่มนมมากยิ่งมีรูปร่างเพรียวสมส่วน เพราะเนื่องจากสารแคลเซียมที่มีอยู่สูงในนมได้ช่วยเผาผลาญไขมันได้ดีขึ้น และยังช่วยถ่วงไม่ให้เซลล์ไขมันเจริญเติบโตได้รวดเร็วขึ้นอีกด้วย ทั้งนี้มีผลต่อเด็กและผู้ใหญ่ด้วยเช่นเดียวกัน